Nazwa polska: czosnek niedźwiedzi
Nazwa łacińska: Allium ursinum L.
Rodzina: amarylkowate Amaryllidaceae
Status i ochrona prawna:
Kategoria zagrożenia na Lubelszczyźnie: EN
Ochrona prawna: ochrona częściowa
 |
Morfologia i biologia Bylina osiągająca wysokość 15–50 cm, z podziemiami, wąskimi cebulami powstałymi z nasady ogonka górnego liścia. Rośnie w płatach, czasami tworzy duże, zwarte łany. Liście odziomkowe, zazwyczaj dwa, czasem trzy lub jeden. Blaszka kształtu eliptyczno-lancetowatego, zaostrzona na końcu i zbiegająca u nasady, długa na ok. 25 cm, szeroka na 2–6 cm, płaska, cienka, o soczyście zielonej barwie. Ogonki liściowe znacznie krótsze od blaszki, obejmujące niewielką, dolną część łodygi. Pęd kwiatowy bezlistny. Białe kwiaty zebrane w luźny baldach. Owoc to torebka zawierająca ciemne nasiona. Kwitnie w maju. |
|
Siedlisko Gatunek najczęściej występuje świeżych i wilgotnych lasach liściastych: buczynach i grądach, na wilgotnych glebach. Regionalnie można go też spotkać w nadrzecznej olszynie górskiej. jest gatunkiem charakterystycznym mezo- i eutroficznych lasów z rzędu Fagetalia sylvaycae. Rozmieszczenie geograficzne Gatunek środkowoeuropejsko-śródziemnomorski (Zając, Zając 2009). Występuje na terenie Europy, na wschodzie po Ural i Kaukaz. Występowanie w Polsce i na Lubelszczyźnie Gatunek występuje na terenie całej Polski, jednak jest znacznie częstszy na południu naszego kraju niż na północy. Najwięcej stanowisk ma na obszarze gór (Karpat i Sudetów) i przedgórzy oraz regionów przyległych. Na Lubelszczyźnie notowany na kilkunastu stanowiskach, głównie na Roztoczu. Oderwane stanowisko było podawane z okolic Kazimierza Dolnego. Zostało ono potwierdzone, z tym że są wątpliwości czy nie jest ono antropogeniczne. Liczebność populacji Występuje łanowo, tworząc w runie leśnym zwarte kobierce liczące kilkaset do kilku tysięcy osobników. Jednak w ostatnich dziesięcioleciach obserwuje się spadek liczby stanowisk i zmniejszenie populacji. Populacja w okolicy Kazimierza Dolnego liczy zaledwie kilkanaście kęp czosnku. Zagrożenia i wskazania ochronne Za główne zagrożenia dla gatunku uznawane są: nieprawidłowa gospodarka leśna – przebudowa lasów mieszanych na monokulturowe lasy iglaste oraz niszczenie jego siedlisk w lasach łęgowych podczas regulacji rzek. |
 |
Źródła informacji
Informacje ustne:
Marzena Puzio
Dane publikowane:
Zając A., Zając. M. (eds.). 2001. Distribution Atlas of vascular plants in Poland. Nakładem Pracowni Chorologii Komputerowej Instytutu Botaniki Uniwersytetu Jagiellońskiego, Kraków.
Leokadia Witkowska-Żuk. 2008, 2012, Atlas roślinności lasów. MULTICO Oficyna Wydawnicza, Warszawa.
