goździk pyszny

Fot. Piotr Chmielewski

Nazwa polska: goździk pyszny

Nazwa łacińska: Dianthus superbus

Rodzina: Caryophyllaceae – goździkowate

 

Status i ochrona prawna:

Kategoria zagrożenia na Lubelszczyźnie: NT

Kategoria zagrożenia w Polsce: VU

Ochrona prawna: ochrona ścisła

Rys. Marta Sapko

Morfologia i biologia

Bylina 20–60 cm wysokości, z rozgałęzionym, zdrewniałym kłączem. Łodyga wzniesiona, rozgałęzia się w górnej części. Liście wąskolancetowate, zrośnięte nasadami po dwa, dolne tępe, górne zaostrzone. Kwiaty pojedynczo lub zebrane w luźny kwiatostan. Kielich wąskolancentowaty, zielonawy lub różowawy. Płatki korony liliowe, różowe lub białe, głębiej niż do połowy pierzasto postrzępione na wiele wąskich segmentów. Owocem jest jednokomorowa, walcowata, wydłużona torebka, która posiada liczne nasiona o długości 2–3 mm. Kwitnie od czerwca do sierpnia.

Siedlisko

Występuje na wilgotnych łąkach, torfowiskach, w miejscach trawiastych, a także na skałach. Preferuje gleby mokre, o zmiennej wilgotności. jest gatunkiem charakterystycznym zmiennowilgotnych łąk trzęślicowych ze związku Molinion.

Rozmieszczenie geograficzne

Gatunek eurosyberyjski, którego zwarty areał obejmuje głównie Europę Środkową i Wschodnią, od wschodniej Francji poprzez Niemcy, Alpy, Góry Dynarskie, Nizinę Panońską i Środkowoeuropejską, Karpaty aż po Białoruś, płw. Kolski oraz północno-zachodnią część europejskiej Rosji. Poza tym w rozproszeniu obejmuje azjatycką część Rosji, od gór Ural, poprzez południową Syberię, Mandżurię, płw. Koreański i dalej na wschód sięgając wysp Japońskich, wysp Kurylskich i Sachalinu. Pojedyncze stanowiska notowane są także w Finlandii, Pirenejach i wschodnich Chinach. Lokalnie zawleczony do Ameryki Północnej.

 

Występowanie w Polsce i na Lubelszczyźnie

Występuje w rozproszeniu prawie na całym niżu oraz w niższych partiach gór. Na Lubelszczyźnie występował w całej wschodniej części województwa. Obecnie notowany na terenie Poleskiego Parku Narodowego, na torfowiskach chełmskich oraz w okolicach Dorohuska, Stefanowa, w dolinie Sieniochy, Szyszły, Łętowni i Topornicy. 

 

Liczebność populacji

Populacje liczą od kilkudziesięciu do setek osobników.

 

Zagrożenia i wskazania ochronne

Zagrożeniem gatunku jest postępująca sukcesja, osuszanie siedlisk (melioracja, spadek wód gruntowych), a także ograniczenie i zaprzestanie użytkowania łąkowo-pasterskiego.

 

Opracował: Wiaczesław Michalczuk

 Źródła informacji

Dane publikowane:

Piękoś-Mirkowa  H., Mirek Z. 2006. Flora Polski. Rośliny Chronione. Multico Oficyna Wydawnicza. Warszawa.

Nawara Zbigniew. 2006, Flora Polski. Rośliny Łąkowe. Multico Oficyna Wydawnicza. Warszawa.