ostnica Jana

Nazwa polska: ostnica Jana

Nazwa łacińska: Stipa joannis

Rodzina: Poaceae – wiechlinowate

 

Status i ochrona prawna:

Kategoria zagrożenia na Lubelszczyźnie: CR

Kategoria zagrożenia w Polsce: VU

Ochrona prawna: ochrona ścisła

Rys. Marta Sapko

Morfologia i biologia

Trawa gęstokępkowa o wysokości 50-100 cm. Liście są szarozielone szerokości 0,5-2 mm, ostre, gładkie, z języczkiem do 3 mm długości. Kłoski jednokwiatowe, duże tworzące okazały kwiatostan. Dwie plewy jednakowe, skrzydlasto lancetowate, z ością na szczycie, długą do 5,5 mm. Dolna plewka owłosiona wyposażona jest w bardzo długą (25-35 cm), piórkowato owłosioną ość z kolankowatym przegięciem. Powyżej kolana ość jest lśniąca. Owoc to ziarniak.

Kwitnie w maju i czerwcu.

Siedlisko

Gatunek stepów i muraw kserotermicznych. Rośnie na słonecznych i suchych zboczach oraz skałach, na glebach zasobnych w wapń oraz na glebach brunatnych i czarnoziemach wytworzonych z lessów. Jest gatunkiem charakterystycznym muraw stepowych ze związku Brachypodion pinnati

Rozmieszczenie geograficzne

Gatunek eurosyberyjski (Zając, Zając 2009). Występuje od Europy Środkowej po Mongolię, w strefie stepu i lasostepu.

Występowanie w Polsce i na Lubelszczyźnie

W Polsce występuje głównie nad dolną Wisłą, rzadziej w rejonie dolnej Odry, na Wyżynie Małopolskiej i Lubelskiej. Na Lubelszczyźnie podawana z okolic Kazimierza Dolnego oraz doliny Wieprza koło Tarnogóry. Obecnie zachowała się jedynie na skarpie koło Tarnogóry.

Liczebność populacji

Populacja koło Tarnogóry liczy zaledwie kilka osobników.

Zagrożenia i wskazania ochronne

Zagrożeniem dla ostnicy Jana jest brak użytkowania i zarastanie muraw. Niesprzyjające rozwojowi gatunku są także rozrastające się trawy rozłogowe. W przypadku stanowiska w Tarnogórze zagrożeniem są także gatunki bardziej mezofine oraz nitrofilne wkraczające w murawę z pól znajdujących się ponad zboczem.  W celu zachowania gatunku konieczne są zabiegi ochrony czynnej: użytkowanie w formie wypasu lub wypalania oraz wzmacnianie populacji.

 

Opracował: Wiaczesław Michalczuk

 

Źródła informacji

Cwener A., Sudnik-Wójcikowska B., 2012, Rośliny kserotermiczne, Multico Oficyna Wydawnicza, Warszawa.

Kaźmierczakowa R., Zarzycki K., Mirek Z. (red.) Polska Czerwona Księga Roślin. Paprotniki i rośliny kwiatowe. Kraków.