Nazwa polska: ostnica włosowata
Nazwa łacińska: Stipa capillata L
Rodzina: Poaceae – wiechlinowate
Status i ochrona prawna:
Kategoria zagrożenia na Lubelszczyźnie: CR
Kategoria zagrożenia w Polsce: VU
Ochrona prawna: ochrona ścisła
 |
Morfologia i biologia Trawa gęstokępkowa o wysokości 20-100 cm. Liście wąskie, szarozielone, nitkowato zakończone, z długimi włoskami na brzegach, w nasadzie z resztkami starych pochew liściowych. Liście płaskie lub podczas suszy zwinięte, co chroni roślinę przed nadmierną utratą wody. Wiecha zwykle częściowo ukryta w pochwie górnego liścia. Kłoski jednokwiatowe, duże. Plewy jednakowe, lancetowate w nasadzie owłosione o długości ok. 15 mm wyposażone w wiotką, krótszą od nich ość. Plewka dolna wyposażona w bardzo długą (8-15(25) cm), przeważnie skręconą, szorstką i nitkowatą ość z kolankowatym przegięciem. Owoc to ziarniak. Kwitnie w czerwcu i lipcu. Źdźbła kwiatowe po uschnięciu zachowują się do następnego roku. |
|
Siedlisko Jest to charakterystyczny składnik muraw ostnicowych. Jest światłolubna i ciepłolubna. Występuje na skłonach wzgórz, suchych zboczach dolin rzecznych o południowej ekspozycji. Najczęściej rośnie na płytkich, gipsowych i węglanowych rędzinach inicjalnych i właściwych, a także na glebach brunatnych (z glin zwałowych zawierających węglan wapnia). Jest gatunkiem charakterystycznym zespołu zespół pięciornika i ostnicy włosowatej Potentillo-Stipetum capillatae oraz innych zbiorowisk trawiastych nawiązujących do stepu ostnicowo-kostrzewowego ze związku Festuco-Stipion. Rozmieszczenie geograficzne Gatunek eurosyberyjsko-irano-turański (Zając, Zając 2009. )Występuje w środkowej, wschodniej i południowej Europie, po Azję Środkową i Syberię. Występowanie w Polsce i na Lubelszczyźnie W Polsce ostnica włosowata występuje w murawach kserotermicznych w rejonie dolnej Wisły i dolnej Odry oraz na Wyżynie Małopolskiej. Na Lubelszczyźnie podawana z okolic Kazimierza Dolnego nad Wisłą oraz z Wirkowic koło Tarnogóry. Obecnie występuje w rezerwacie Skarpa Dobrska oraz na Górze Trzech Krzyży w Kazimierzu Dolnym. Liczebność populacji Populacja na Skarpie Dobrskiej liczy kilkaset osobników i zajmuje powierzchnię około ara, na Górze Trzech Krzyży zachowało się kilka kęp. Zagrożenia i wskazania ochronne Zagrożeniem dla ostnicy jest przede wszystkim zarastanie muraw. Na Skarpie Dobrskiej dodatkowo osuwanie się stromych zboczy. W celu zachowania gatunku konieczne są zabiegi ochrony czynnej powstrzymujących sukcesje drzew i krzewów. |
 |
Źródła informacji
Fijałkowski D. 1958. Wykaz rzadszych roślin Lubelszczyzny cz. II. Fragm. Flor. Geobot. 3(2): 5-18.
Meusel H., Jäger E, Weiner T E. 1978. Vergleichende Chorologie der zentraleuropäischen Flora1, Karten, G. Fisher, Jena. s. 370.
Pawłowski Bogumił (red.) 1967. Flora Polska – Rośliny Naczyniowe Polski i Ziem Ościennych. 11. Państwowe Wydawnictwo Naukowe, Warszawa-Kraków. ss. 371.
Zając A., Zając M., 2009, Elementy geograficzne rodzimej flory Polski, Wydawnictwo Instytut Botaniki Uniwersytetu Jagiellońskiego, Kraków, ss.93.
Zarzycki K. & Szeląg Z. 2006. Czerwona lista roślin naczyniowych w Polsce. W: Z. Mirek, K. Zarzycki, W. Wojewoda & Z. Szeląg (red.), Czerwona lista roślin i grzybów Polski. Wyd. 3, Instytut Botaniki im. W. Szafera, Polska Akademia Nauk, Kraków, s. 9-20.
