ożota zwyczajna

 

Nazwa polska: ożota zwyczajna

Nazwa łacińska: Linosyris vulgaris Cass ex Less. (Galatella linosyris subsp. linosyris)

Rodzina: Asteraceae, Compositae – astrowate, złożone

 

Status i ochrona prawna:

Kategoria zagrożenia na Lubelszczyźnie: EN

Kategoria zagrożenia w Polsce: VU

Ochrona prawna: ochrona ścisła

Rys. Marta Sapko

Morfologia i biologia

Bylina o wysokośći do 70 cm. Pod ziemią występuje grube kłącze. Łodyga wzniesiona, naga, gęsto ulistniona, rozgałęziająca się tylko górą w obrębie kwiatostanu. Liście równowąskie o szerokości 1-3 mm. Górne liście drobne, ostro zakończone, o szorstkich brzegach i przeważnie przylegające do łodygi. Żółte kwiaty zebrane w koszyczki, tworzące na szczycie łodygi baldachogrono. Okrywa koszyczków złożona z wąskich, ostrych i miękko owłosionych listków rosnących w kilku szeregach. Listki są zielonkawe i mają odgięte szczyty. Owoc to owłosiona niełupka z puchem kielichowym o włoskach różnej długości.

Kwitnie od lipca do września.

 

Siedlisko

Roślina związana z murawami kserotermicznymi i ciepłolubnymi zaroślami. Rośnie na suchych oświetlonych zboczach na glebach zasobnych w węglan wapnia. Jest gatunkiem charakterystycznym klasy Festuco-Brometea.

Rozmieszczenie geograficzne

Gatunek środkowoeuropejsko-pontyjsko-panoński (Zając, Zając 2009). Występuje w Europie, zachodniej Azji i północnej Afryce.

Występowanie w Polsce i na Lubelszczyźnie

W Polsce podawany z obszarów dolnej Wisły i dolnej Odry, z Wyżyny Małopolskiej oraz z Lubelszczyzny. W naszym regionie występował na kilkudziesięciu stanowiskach, skupionych głównie w obrębie Wyżyny Lubelskiej.  Obecnie zachował się na dwóch stanowiskach w dolinie Wieprza: w okolicy Tarnogóry i Łęcznej. W 2009 roku ożota była reintrodukowana na Górze Trzech Krzyży w Kazimierzu Dolnym nad Wisłą (48 osobników) oraz w Męćmierzu (24 osobniki). Populacja w Męćmierzu nie zachowała się.

Liczebność populacji

 Populacja w okolicach Tarnogóry liczy kilkadziesiąt osobników, w Ciechankach k. Łęcznej oraz na Górze Trzech krzyży rośnie po kilkanaście osobników.

Zagrożenia i wskazania ochronne

Zagrożeniem jest zarastanie muraw kserotermicznych przez drzewa i krzewy oraz niszczenie siedlisk przez człowieka.

Opracował: Wiaczesław Michalczuk

 

Źródła informacji

Zając, A., Zając, M. (Eds.), 2001, Atlas rozmieszczenia roślin naczyniowych w Polsce. Distribution Atlas of Vascular Plants in Poland.