szałwia omszona

Nazwa polska: szałwia omszona  

Nazwa łacińska: Salvia nemorosa L.

Rodzina: Lamiaceae – Wargowe

 

Status i ochrona prawna:

Kategoria zagrożenia na Lubelszczyźnie: EN

 

Rys. Marta Sapko

Morfologia i biologia

Bylina wysokości 30-80 cm. Łodyga przeważnie nierozgałęziona, krótko i gęsto omszona i dość gęsto ulistniona. Liście eliptyczne do podługowatych, lekko pomarszczone, spodem gęsto, szaro omszone. Dolne długoogonkowe, górne krótkoogonkowe lub siedzące. Kwiaty zebrane w kłosowy kwiatostan. Kielich krótko omszony, zwykle purpurowy. Korona ciemnoniebieska lub fioletowa o górnej wardze lekko łukowatej. Kwiaty owadopylne, gatunek rozmnaża się poprzez nasiona. Okres kwitnienia trwa od czerwca do sierpnia (Szafer i in. 1986). 

 

 

Siedlisko

Szałwia omszona związana jest z siedliskami suchymi i słonecznymi, głównie z murawami kserotermicznymi niekiedy z siedliskami ruderalnymi i segetalnymi.  Na Lubelszczyźnie rośnie w murawach zespołu Thalictro-Salvietum pratensis, na czarnoziemach lub rędzinach kredowych. Poza tym przenosi się na sąsiadujące z murawami przydroża lub torowiska.

Rozmieszczenie geograficzne

Gatunek spotykany od Hiszpanii po zachodnią Syberię. W Europie występuje głównie w południowej i środkowej części kontynentu.

Występowanie w Polsce i na Lubelszczyźnie

W Polsce gatunek traktowany najczęściej jako archeofit, stąd dane o jego dokładnym rozmieszczeniu w kraju są niepełne. W województwie lubelskim wykazywany z okolic Włodawy, Lublina, Chełma, Dorohuska, Białej Podlaski, Wilkołaza, Bezwoli, Opoki Dużej (Kucharczyk 2001) w Dolinie Środkowej Wisły i z Gródka w okolicach Hrubieszowa, gdzie rośnie na zboczach doliny Bugu oraz wzdłuż pobliskich linii kolejowych i dróg gruntowych (Wyżyna Wołyńska).

Liczebność populacji

Potwierdzona w ostatnich latach populacja w okolicach liczy kilkaset osobników.

Zagrożenia i wskazania ochronne

Na stanowisku gatunek zagrożony przez negatywne zmiany w strukturze muraw będące wynikiem braku ich użytkowania. Stanowiskom w pasach przydrogowych lub na torowiskach zagrażają opryski lub prace ziemne.

 

Opracował: Wiaczesław Michalczuk

Źródła informacji

Anna Cwener

 

Dane publikowane

Kucharczyk M. 2001. Distribution Atlas of Vascular Plants in the Middle Vistula River Valley. Wyd. UMCS, Lublin, s. 306.

Szafer W., Kulczyński S., Pawłowski B. 1986. Rośliny Polskie. PWN, Warszawa.