kłoć wiechowata

Fot. Piotr Chmielewski

Nazwa polska: kłoć wiechowata

Nazwa łacińska: Cladium mariscus (L.) Pohl

Rodzina: Cyperaceae – ciborowate

 

Status i ochrona prawna:

Kategoria zagrożenia na Lubelszczyźnie: VU

Kategoria zagrożenia w Polsce: NT

Ochrona prawna: ochrona ścisła

Rys. Marta Sapko

Morfologia i biologia

Bylina o trwałych zgrubiałych podstawach pędów i kłączach. Łodyga dołem trójkątna, dorastająca do 2-2,5 m wysokości. Liście, szarozielone, sztywne,  długości 1-2 m, na grzbiecie i na brzegach ząbkowane. Kwiatostany rozwijają się na szczytach 3-4-letnich pędów oraz w kątach liści.  Kłoski dwukwiatowe, do 4 mm długie, otoczone żółtobrunatnymi przysadkami. Owocki to jajowate, brunatne orzeszki z krótkim dzióbkiem. Kwitnienie w lipcu-sierpniu. Pędy kłoci żyją do 7 lat (Karcz 2012).

Siedlisko

Rośnie w strefie brzeżnej jezior oraz na torfowiskach niskich i przejściowych, gdzie tworzy zwykle jednorodny zespół szuwarowy. Rzadziej spotykana w formie płatów w obrębie łąk trzęślicowych i młak niskoturzycowych. Preferuje siedliska mezotroficzne, o odczynie obojętnym do lekko zasadowego, zasilane wodami bogatymi w wapń, stale uwilgotnione, o poziomie wody kilku centymetrów powyżej powierzchni torfu. Jest gatunkiem charakterystycznym szuwarów ze związku Magnocaricion i zespołu Cladietum marisci

 

Rozmieszczenie geograficzne

Gatunek kosmopolityczny o suboceanicznym typie zasięgowym (Zając, Zając 2009, Karcz 2012). Występuje w Europie, w Zachodniej Azji, w obu Amerykach, w Afryce Północnej i w Australii.

Występowanie w Polsce i na Lubelszczyźnie

W Polsce gatunek spotykany głównie w północnej części kraju. W woj. lubelskim podawany z torfowisk z okolic Chełma (Brzeźno, Bagno Serebryskie, Roskosz, Kamień, Sawin), z Pojezierza Łęczyńsko-Włodawskiego (Bagno Bubnów, Bagno Staw, Krowie Bagno) oraz z pojedynczych stanowisk z Działów Grabowieckich (Krupe, Haliczany) i Kotliny Zamojskiej (Bródek). Obecnie znany z torfowisk chełmskich, z torfowisk na terenie Poleskiego Parku Narodowego, z Sawina oraz dolin Sieniochy i Szyszły.

 

Liczebność populacji

Najobfitsze populacje z okolic Chełma czy Poleskiego Parku Narodowego liczą wiele tysięcy osobników. Najmniejsze zajmują powierzchnię zaledwie kilku arów.

 

Zagrożenia i wskazania ochronne

Obfite populacje gatunku zabezpieczają rezerwaty przyrody, np. “Brzeźno”, “Roskosz”, “Bagno Serebryskie” czy Poleski Park Narodowy. Gatunkowi zagraża obniżanie się lustra wody skutkujące zanikiem zbiorowisk szuwarowych oraz sukcesja zarośli i zadrzewień.

Opracował: Wiaczesław Michalczuk

 

Źródła informacji

Informacje ustne od:

Wiaczesław Michalczuk

Alicja Buczek

 

Dane publikowane

Karcz G. 2012. Osadotwórcza rola kłoci wiechowatej (L.) Pohl. w jeziorach i torfowiskach przy wschodniej granicy jej europejskiego zasięgu. Rozprawa doktorska wykonana w Zakładzie Biogeografii i Paleoekologii pod kierunkiem prof. UAM dr  hab. Krystyny Mileckiej. Poznań.