czechrzyca (trybulka) grzebieniowa

Nazwa polska: czechrzyca grzebieniowa

Nazwa łacińska: Scandix pecten-veneris L.

Rodzina: Apiaceae – selerowate

 

Status i ochrona prawna:

Kategoria zagrożenia na Lubelszczyźnie: RE

Kategoria zagrożenia w Polsce: CR

 

Rys. Marta Sapko

Morfologia i biologia

Jednoroczna roślina wysokości do 40 cm. Łodyga wzniesiona lub podnosząca się, zwykle rozgałęziona, obła, kreskowana i owłosiona.  Liście 2-3-krotnie pierzaste o łatkach równowąskich lub nitkowatych, brzegiem szorstkich. Kwiaty zebrane w 1-3 promieniowe baldachy. Płatki białe, brzeżne nieco powiększone. Pokryw brak, pokrywki jajowate lub lancetowate, orzęsione. Kwitnienie w maju i czerwcu. Rozmnaża się przez nasiona (Zając i in. 2014).

Siedlisko

Rośnie na polach i ugorach. Jest gatunkiem charakterystycznym zbiorowisk upraw zbożowych na glebach wapiennych Caucalidion lappulae i zespołu włóczydła i czechrzycy grzebieniowej Caucalido-Scandicetum.

 

Rozmieszczenie geograficzne

Gatunek łącznikowy śródziemnomorsko-iranoturańsko-środkowoeuropejski. Archeofit, wywodzący się z obszaru śródziemnomorskiego i iranoturańskiego (Zając i in. 2014).

 

Występowanie w Polsce i na Lubelszczyźnie

W Polsce gatunek zanikł w zachodniej części kraju. Obecnie utrzymuje się jeszcze na Wyżynie Małopolskiej i Wyżynie Krakowsko-Częstochowskiej (Zając i in. 2014). W województwie lubelskim podawany z okolic Chełma i Tarnawatki. Dotychczas niepotwierdzony pomimo poszukiwań.

 

Liczebność populacji

Gatunek uznany za wymarły na terenie woj. lubelskiego.

 

Zagrożenia i wskazania ochronne

Gatunek zanika w wyniku intensyfikacji rolnictwa eliminującej zagrożone gatunki chwastów polnych.

Opracował: Wiaczesław Michalczuk

 

Źródła informacji

Informacje ustne od:

Anna Cwener

 

Dane publikowane

Zając M., Urbisz A., Nobis M., Nobis A. 2014. Czechrzyca grzebieniowa Scandix pecten-veneris L. (W:) Kaźmierczakowa R., Zarzycki K., Mirek Z. (red.) Polska Czerwona Księga Roślin. Paprotniki i rośliny kwiatowe. Kraków, s. 350-352.