dwulistnik muszy

Nazwa polska: dwulistnik muszy

Nazwa łacińska: Ophrys insectifera L.

Rodzina: Orchidaceae- Storczykowate

 

Status i ochrona prawna:

Kategoria zagrożenia na Lubelszczyźnie: CR

Kategoria zagrożenia w Polsce: PCZL – VU, PCZKR – VU

Kategoria zagrożenia w Europie: LC

Kategoria zagrożenia na świecie: LC

Ochrona prawna: ochrona ścisła, wymaga ochrony czynnej

Rys. Marta Sapko

Morfologia i biologia

Bylina wysokości 7-50 cm o niepodzielonych bulwach. Liście lancetowate, wyrastające z dolnej części pędu. Kwiatostan luźny, zbudowany z kilku-kilkunastu kwiatów. Działki zewnętrzne eliptyczne, jasnozielone. Działki wewnętrzne ciemnobrunatne do ciemnopurpurowych, nitkowate. Warżka tej samej barwy z jasnoniebieską plamką. Kwiaty swoim wyglądem przypominają owady przywabiając potencjalnych zapylaczy. Roślina rozmnaża się przez nasiona. Kwitnie w czerwcu (Piękoś-Mirkowa, Mirek 2006, Kaźmierczakowa, Zarzycki 2014).

 

Siedlisko

Rośnie w murawach kserotermicznych i w okrajkach na stanowiskach nasłonecznionych, na glebach świeżych zasobnych w węglan wapnia. 

 

Rozmieszczenie geograficzne

Gatunek środkowoeuropejski (Zając, Zając 2009).  Występuje od Wielkiej Brytanii i Skandynawii na północy, po Ural na wschodzie. Jest uznawany za endemit europejski.(Kaźmierczakowa, Zarzycki 2014).

 

Występowanie w Polsce i na Lubelszczyźnie

Polskie stanowiska znajdują się poza zwartym zasięgiem gatunku. W Polsce spotykany jedynie w Karpatach, w Niecce Nidziańskiej i na Polesiu Wołyńskim (Kaźmierczakowa, Zarzycki 2014). W województwie lubelskim obserwowany tylko na jednym stanowisku w rezerwacie “Brzeźno” koło Chełma (Kucharczyk 2000).

 

Liczebność populacji

Na stanowisku obserwowano kilkanaście pędów dwulistnika.

 

Zagrożenia i wskazania ochronne

Gatunek zagrożony przez niekorzystne zmiany w siedlisku będące wynikiem braku użytkowania (nagromadzenie wojłoku/ sukcesja trzcin lub gatunków krzewiastych).

 

Opracował: Wiaczesław Michalczuk

Źródła informacji

Alicja Buczek

Grzegorz Szkutnik

Dane publikowane

Kucharczyk M. 2000. Charakterystyka chorologiczna wybranych gatunków roślin występujących na torfowiskach węglanowych koło Chełma. (W:) Pielak I. (red.) Walory Przyrodnicze Chełmskiego Parku Krajobrazowego i jego najbliższych okolic. Wyd. Uniw. Marii Curie-Skłodowskiej w Lublinie.

Kaźmierczakowa R., Zarzycki K. 2014. Dwulistnik muszy Ophrys insectifera L. (W:) Kaźmierczakowa R., Zarzycki K., Mirek Z. (red.) Polska Czerwona Księga Roślin. Paprotniki i rośliny kwiatowe. Kraków, s. 790-793.

Piękoś-Mirkowa  H., Mirek Z. 2006. Flora Polski. Rośliny Chronione. Multico Oficyna Wydawnicza. Warszawa.