Nazwa polska: języczka syberyjska
Nazwa łacińska: Ligularia sibirica (L.) CASS.
Rodzina: Asteraceae (Compositae) – astrowate (złożone)
Status i ochrona prawna:
Kategoria zagrożenia na Lubelszczyźnie: CR
Kategoria zagrożenia w Polsce: EN
Kategoria zagrożenia w Europie: DD
Dyrektywa siedliskowa: II załącznik
Konwencja berneńska: +
Ochrona prawna: ochrona ścisła
 |
Morfologia i biologia Wieloletnia roślina zielna, w okresie juwenalnym tworząca kępy z dużych sercowatych liści. Dolne liście długoogonkowe, ogonki oskrzydlone, górne liście łodygowe są coraz mniejsze i swoimi szeroko oskrzydlonymi ogonkami obejmują łodygę, najwyższe liście są siedzące. Pęd kwiatowy osiąga wysokość 0,5-1,5 m. Osobniki wytwarzają zwykle 2-5 takich pędów. Żółte kwiaty zebrane w koszyczki o średnicy 2–4 cm. Koszyczki, po ok. 30, skupione na szczycie pędu. Nasiona długości ok. 4 mm z puchem kielichowym rozsiewa wiatr. Kwitnie od połowy lipca do końca sierpnia. Kwiat wytwarza dopiero po 4-5 latach wegetacji. |
|
Siedlisko Wymaga miejsc wilgotnych takich jak: torfowiska, podmokłe olszyny, źródliska, brzegi potoków. Lubi wilgotne i mokre gleby torfowe, wykształcone na podłożu zawierającym węglan wapnia. Rośnie na torfowiskach niskich i przejściowych. Rozmieszczenie geograficzne Gatunek eurosyberyjski, z nielicznymi, izolowanymi stanowiskami w Europie Środkowej i Zachodniej, uważany za relikt polodowcowy, w fazie regresji. Występuje od Europy Środkowej i Wschodniej (Austria, Rumunia, Bułgaria, Czechy, Słowacja, Węgry, Polska, Francja, Łotwa) po Daleki Wschód. W Europie Środkowej większość populacji koncentruje się wzdłuż łańcucha Karpat. Występowanie w Polsce i na Lubelszczyźnie To jedna z najrzadszych roślin w naszej florze. W Polsce występuje na 6 stanowiskach; w ostoi siedliskowej Suchy Młyn koło Szczekocin, w Pakosławiu koło Iłży, w Młynach koło Buska-Zdroju, na Lubelszczyźnie w dwóch rezerwatach przyrody koło Chełma: Torfowisko Sobowice i Bagno Serebryskie oraz na Polanie Biały Potok k. Kościeliska. Z okolic Chełma była podawana w XIX w. , później długo nie potwierdzona i ponownie odnaleziona w latach 90-tych XX w. Liczebność populacji Na stanowisku w rezerwacie Torfowisko Sobowice, w chwili odnalezienia stanowiska, stwierdzono kilkanaście kęp języczki syberyjskiej, po wykonaniu zabiegów ochrony czynnej na początku XXI w. liczebność populacji wzrosła, jednak w 2020 roku odnaleziono jedynie 6 kęp języczki. W 2023 roku, w ramach projektu pn. „Ochrona czynna polskiej populacji języczki syberyjskiej” współfinansowanego ze środków Mechanizmu Finansowego Europejskiego Obszaru Gospodarczego 2014-2021, wysadzono na stanowisko ponad 200 osobników języczki syberyjskiej. W 2025 roku w rezerwacie obserwowano 6 osobników rosnących naturalnie oraz 71 pochodzących z wsiedleń. W rezerwacie Bagno Serebryskie w 1997 roku populacja języczki syberyjskiej składała się z 24 kęp, w tym 13 z pędami kwiatostanowymi. W 2020 na stanowisku obserwowano blisko 80 kęp, w 2025 roku 28 kęp, w tym 12 kwitnących. Z wysadzonych tu w 2023 roku 48 osobników, do 2025 przetrwało 6. Zagrożenia i wskazania ochronne Zagrożeniem dla języczki syberyjskiej jest osuszanie torfowisk oraz sukcesja ziołorośli. Na wszystkich miejscach występowania niezbędna jest ochrona czynna. Zachowaniu gatunku nie sprzyjają też zmiany stosunków wodnych, spowodowane osuszaniem terenów. |
 |
Źródła informacji
Piękoś-Mirkowa H., Mirek Z. 2006. Flora Polski. Rośliny Chronione. Multico Oficyna Wydawnicza. Warszawa.
Kaźmierczakowa R., Zarzycki K., Mirek Z. (red.) Polska Czerwona Księga Roślin. Paprotniki i rośliny kwiatowe. Kraków.
Zając A., Zając. M. (eds.). 2001. Distribution Atlas of vascular plants in Poland. Nakładem Pracowni Chorologii Komputerowej Instytutu Botaniki Uniwersytetu Jagiellońskiego, Kraków.
