Nazwa polska: koniczyna długokłosowa
Nazwa łacińska: Trifolium rubens L.
Rodzina: Fabaceae – Bobowate
Status i ochrona prawna:
Kategoria zagrożenia na Lubelszczyźnie: VU
Kategoria zagrożenia w Polsce: PCZL – VU
 |
Morfologia i biologia Bylina wysokości 30-60 cm. Łodyga zwykle nie rozgałęziona, naga, wzniesiona, czasem czerwono nabiegła. Liście nieco szaro-zielone, listki 3-8 cm długie, 0,7-1,5 szerokie, ostro, gęsto i drobno ząbkowane, główny nerw wydatny, boczne zgrubiałe na końcach. Przylistki nagie, lancetowate do 1 cm szerokie. Kwiatostany pojedynczo lub po 2, otulone przez najwyższe liście, walcowate do 9 cm długie. Kielich 20-nerwowy, rurka naga, ząbki szydlaste, gęsto owłosione. Korona purpurowa, żagielek trójkątnie-jajowaty, równie długi jak skrzydełka. Gatunek owadopylny, rozmnaża się przez nasiona. Kwitnie w lipcu (Szafer i in. 1986). |
|
Siedlisko Rośnie w suchych murawach, widnych lasach liściastych i na ich skrajach, w widnych zaroślach. Preferuje gleby zasobne w wapń. Jest gatunkiem charakterystycznym dla zbiorowisk okrajkowych ze związku Geranion sanguinei.
Rozmieszczenie geograficzne Gatunek środkowoeuropejski, występuje od Hiszpanii po Ukrainę i Białoruś (Zając, Zając 2009).
Występowanie w Polsce i na Lubelszczyźnie W Polsce gatunek spotykany na rozproszonych stanowiskach głównie w południowej części kraju. W województwie lubelskim podawany z kilkudziesięciu stanowisk skupiających się we wschodniej części Wyżyny Lubelskiej oraz na Polesiu Wołyńskim. Obecnie występuje na nielicznych stanowiskach na Wyżynie Lubelskiej (Kąty, Łabunie, Chomęciska Małe, Wirkowice), Roztoczu (Biała Góra k. Tomaszowa Lubelskiego) (Czarnecka 1994) i na Polesiu Wołyńskim (Wolwinów, Kozia Góra).
Liczebność populacji Na poszczególnych stanowiskach obserwuje się od pojedynczych osobników do kilkuset kęp koniczyny. Zagrożenia i wskazania ochronne Gatunek zanika w wyniku sukcesji naturalnej muraw kserotermicznych oraz grądowienia dąbrów świetlistych wiążących się ze wzrostem ocienienia i wilgotności siedliska. Stanowisku koło Koziej Góry zagraża obcy gatunek inwazyjny – przegorzan kulisty Echinops sphaerocephalus. Stanowisko koło Chomęcisk jest podorywane i zaśmiecane. W ostatnich latach drastycznie spadła liczebność koniczyny (i wielu innych światłożądnych gatunków) w rezerwacie “Łabunie”. Niektóre populacje znajdują się pod ochroną w formie rezerwatów przyrody, użytków ekologicznych lub obszarów sieci Natura 2000. Populacja z Koziej Góry zasługuje na ochronę z uwagi na wysokie walory przyrodnicze terenu. Nasiona koniczyny z najbardziej zagrożonych populacji powinny zostać zabezpieczone w bankach nasion. |
 |
Źródła informacji
Anna Cwener
Wiaczesław Michalczuk
Dane publikowane
Czarnecka B. 1994. Zbiorowiska Białej Góry koło Tomaszowa Lubelskiego jako siedlisko rzadkich roślin naczyniowych. Chrońmy Przyr. Ojcz. 50 (2): 16-22.
Szafer W., Kulczyński S., Pawłowski B. 1986. Rośliny Polskie. PWN, Warszawa.
