len włochaty

Nazwa polska: len włochaty

Nazwa łacińska: Linum hirsutum L

Rodzina: Linaceae – lnowate

 

Status i ochrona prawna:

Kategoria zagrożenia na Lubelszczyźnie: EN

Kategoria zagrożenia w Polsce: VU

Ochrona prawna: ochrona ścisła

Rys. Marta Sapko

Morfologia i biologia

Roślina dwu- lub kilkuletnia ze zdrewniałym korzeniem o wysokości 30 – 90 cm. Łodyga dołem zdrewniała, górą rozgałęziająca się cała pokryta długimi, białymi włoskami. Liście siedzące. Dolne podługowate i tępe, górne lancetowate ostro zakończone. Kwiaty pięciokrotne duże, krótkoszypułkowe, tworzące wiechotkowaty kwiatostan. Działki kielicha długie, zaostrzone. Płatki korony niebieskie, szerokie, długie na 2 – 3 cm. Pręciki zrośnięte w nasadzie. Owoc to kulista torebka, zaostrzona na szczycie. Nasiona jajowate, spłaszczone.

Kwitnie od czerwca do sierpnia. Większość osobników gnie po wydaniu nasion.

 

Siedlisko

Roślina związana z inicjalnymi murawami kserotermicznymi. Rośnie na dobrze nasłonecznionych stokach wzgórz czy zboczach dolin, na rędzinach kredowych lub czarnoziemach. Preferuje miejsca o niepełnym zwarciu roślinności, gdzie może się odnawiać z nasion. Jest gatunkiem charakterystycznym dla związku Cirsio-Brachypodion pinnati (zwarte stepy łąkowe) i zespołu Inuletum ensifoliae (zespół omanu wąskolistnego).

Rozmieszczenie geograficzne

Gatunek zachodniopontyjsko-pannońsko-iranouturański (Zając, Zając 2009). Występuje na Nizinie Panońskiej, Półwyspie Bałkańskim, we wschodniej części Niżu Wschodnioeuropejskiego oraz w Azji Mniejszej.

Występowanie w Polsce i na Lubelszczyźnie

W Polsce występuje jedynie na Wyżynie Małopolskiej (Niecka Nidziańska, okolice Pińczowa i Buska). Na Lubelszczyźnie historyczne stanowiska były podawane z okolic Góry Trzech Krzyży w Kazimierzu Dolnym (Sławiński 1952). Stanowisko z Huty Borowskiej k. Chodla było błędnie podane. Obecnie na Lubelszczyźnie istnieje jedno stanowisko lnu włochatego. W 2008 r., gatunek był wprowadzony w rezerwacie Skarpa Dobrska. 

Liczebność populacji

W 2020 r. na Skarpie Dobrskiej kwitły pojedyncze okazy lnu włochatego.

Zagrożenia i wskazania ochronne

Stworzone stanowisko (poletko pokazowe) zostało zniszczone przez dziki i zarasta nawłocią. Dla zachowania gatunku konieczne byłoby ponowne przygotowanie siedliska i wysianie lnu oraz wprowadzenie go na właściwie dla niego siedliska w innych murawach w okolicach Kazimierza Dolnego.  

Opracował: Wiaczesław Michalczuk

 

Źródła informacji

Informacja ustna od:

 Anna Cwener, Joanna Szkuat, Katarzyna Rybak

Dane publikowane:

Cwener A., Sudnik-Wójcikowska B., 2012, „Rośliny kserotermiczne”, Multico Oficyna Wydawnicza, Warszawa, s. 180.

Piękoś-Mirkowa  H., Mirek Z. 2006. Flora Polski. Rośliny Chronione. Multico Oficyna Wydawnicza. Warszawa.

Sławiński W. 1952. Zespoły kserotermiczne okolic Kazimierza nad Wisłą. Annal. Univ. Mariae Curie-Skłodowska sec. EEE. 6(12): 327-359.

Kaźmierczakowa R., Zarzycki K., Mirek Z. (red.) Polska Czerwona Księga Roślin. Paprotniki i rośliny kwiatowe. Kraków.

Dąbrowska A., Kucharczyk M., Sawicki R., Szymczak G. 2016. Odtworzone stanowisko Linum hirsutum L. koło Kazimierza Dolnego. Streszczenia referatów i plakatów 57. Zjazdu Polskiego Towarzystwa Botanicznego „Botanika – tradycja i nowoczesność”, 27 czerwca – 3 lipca 2016, Lublin: 112.

https://atlas-roslin.pl/pelna/zbiorowiska/Cirsio-Brachypodion_pinnati.htm