Nazwa polska: len złocisty
Nazwa łacińska: Linum flavum L.
Rodzina: Linaceae – lnowate
Status i ochrona prawna:
Kategoria zagrożenia na Lubelszczyźnie: VU
Kategoria zagrożenia w Polsce: PCZK – VU
Ochrona prawna: ochrona ścisła
 |
Morfologia i biologia Bylina (hemikryptofit) wysokości 30-50 cm. Łodyga rozgałęziona tylko w obrębie kwiatostanu, oskrzydlona na kantach. Liście skrętoległe, siedzące, z 2 gruczołkami u nasady; dolne podługowate lub łopatkowate, górne węższe, podługowato lancetowate lub lancetowate. Kwiaty, po kilka, zebrane w wirzchotkowaty kwiatostan. Kwiaty 5-krotne; działki kielicha wolne, 2-3 razy krótsze niż płatki, podługowato lancetowate, o gruczołowato orzęsionych brzegach.. Płatki wolne, do 25 mm długości, złocistożółte, z ciemniejszymi żyłkami, odwrotnie jajowate, klinowato zwężające się ku nasadzie. Owocem jest kulista, 10-klapowa torebka o owłosionych tzw. przegrodach fałszywych. Nasiona brązowe, długości 2-2,6 mm, podługowato jajowate, nieco spłaszczone, gładkie, o delikatnej skulpturze. Kwitnie od czerwca do sierpnia. Rozmnaża się wyłącznie przez nasiona. |
|
Siedlisko Rośnie na suchych, oświetlonych zboczach, na glebach zasobnych w węglan wapnia. Lubi miejsca z cienką pokrywą glebową, często rośnie bezpośrednio na kamienistym, wapiennym podłożu (margle, opoki). Jest gatunkiem charakterystycznym zbiorowisk zwartych stepów łąkowych ze związku Cirsio-Brachypodion pinnati i zespołu omanu wąskolistnego Inuletum ensifoliae. Rozmieszczenie geograficzne Gatunek pontyjsko-panoński (Zając, Zając 2009). Występuje od Turcji i rejonu Kaukazu poprzez południowo-wschodnią Europę po Polskę, Niemcy i Austrię. Występowanie w Polsce i na Lubelszczyźnie Występuje na Wyżynie Małopolskiej i na Lubelszczyźnie. W Polsce osiąga północno-zachodnią granicę zasięgu. W województwie lubelskim podawany z ponad 20 stanowisk z Doliny Wisły, wschodniej części Wyżyny Lubelskiej i Roztocza oraz Polesia Wołyńskiego. Obecnie znany z rezerwatów Żmudź i Rogów oraz z Nowego Folwarku, Orłowa Murowanego, Wirkowic, Kątów koło Zamościa, Huty Dzierążyńskiej, Przeorska, Białej Góry koło Tomaszowa Lubelskiego, Piotrawina i Nasiłowa. Stanowiska w Małopolskim Przełomie Wisły (Nasiłów i Piotrawin) to sztuczne nasadzenia powstałe w wyniku przyrodniczego zagospodarowania nieczynnych kamieniołomów, które miało miejsce w latach 90. XX w. Liczebność populacji Populacje na Lubelszczyźnie liczą zazwyczaj od kilku, kilkudziesięciu do kilkuset osobników. Introdukowana populacja w Piotrawinie utrzymuje się na poziomie kilkudziesięciu osobników. Zagrożenia i wskazania ochronne Głównym zagrożeniem jest zanikanie siedlisk. Następuje to z powodu samorzutnego zarastania drzewami i krzewami kserotermicznych muraw, zalesiania, a czasami zamiany muraw na pola uprawne. |
 |
Źródła informacji
Informacja ustna od:
Joanna Szkuat
Dane publikowane:
Cwener A., Sudnik-Wójcikowska B., 2012, Rośliny kserotermiczne, Multico Oficyna Wydawnicza, Warszawa, s. 180.
Piękoś-Mirkowa H., Mirek Z. 2006. Flora Polski. Rośliny Chronione. Multico Oficyna Wydawnicza. Warszawa.
Kaźmierczakowa R., Zarzycki K., Mirek Z. (red.) Polska Czerwona Księga Roślin. Paprotniki i rośliny kwiatowe. Kraków.
Ignacy Kutyna, Katarzyna Malinowska, INULETUM ENSIFOLIAE KOZŁ. 1925 w obrębie opuszczonego kamieniołomu Piotrawin, położonego na krawędzi Wisły W: Folia Pomer. Univ. Technol. Stetin. 2012, Agric., Aliment., Pisc., Zootech. 296 (23), 53–80
Wołk A. 1996. Zalecenia oraz harmonogram prac rekultywacyjnych wyrobiska po kamieniołomie w Piotrawinie w roku 1996. Sprawozdanie. IUNG Puławy – maszynopis. Wołk A. 2000. Restytucja lnu złocistego (Linum flavum L.) na terenie Kazimierskiego Parku Krajobrazowego. Pamiętnik Puławski, 121, 59–65.
