Nazwa polska: łyszczec wiechowaty (gipsówka wiechowata)
Nazwa łacińska: Gypsophila paniculata L.
Rodzina: Caryophyllaceae – Goździkowate
Status i ochrona prawna:
Kategoria zagrożenia na Lubelszczyźnie: CR
Kategoria zagrożenia w Polsce: EN
Ochrona prawna: ochrona częściowa
 |
Morfologia i biologia Okazała bylina o kulistym pokroju, dorastającą do ok. 100 cm wysokości. Łodyga zazwyczaj od nasady mocno rozgałęziona, o szeroko rozpostartych gałązkach. Liście niewielkie, niebieskawo-zielone, lancetowate, bardzo długo zaostrzone, siedzące. Liczne białe (rzadziej jasnoróżowe), promieniste kwiaty o średnicy nie większej niż 5 mm, zebrane w szeroko rozłożysty, wiechowaty kwiatostan. Kielich szerokodzwonkowaty, płatki korony lekko zaokrąglone na szczycie, pręciki dłuższe od płatków. Owocem jest torebka zawierająca brodawkowate nasiona. Kwitnie od czerwca do września. |
|
Siedlisko Łyszczec wiechowaty preferuje stanowiska ciepłe, dobrze nasłonecznione, o podłożu piaszczystym lub pylastym, zasobnym w węglan wapnia. Rośnie w widnych borach sosnowych na wydmach oraz na zboczach lessowych z roślinnością kserotermiczną. Rozmieszczenie geograficzne Gatunek eurosyberyjski (Zając, Zając 2009). Występuje od południowo-wschodniej i środkowej Europy, po Kaukaz poprzez Syberię, Mongolię po Chiny. Jako gatunek zawleczony rozprzestrzenił się też w innych rejonach świata, jest uprawiany jako roślina ozdobna. Występowanie w Polsce i na Lubelszczyźnie W Polsce notowany na nielicznych, rozproszonych stanowiskach, głównie w północno-zachodniej części kraju oraz na Nizinie Południowopodlaskiej. Czasami spotykany jako „uciekinier” z upraw. Na Lubelszczyźnie podawany z okolic Lublina, Komarówki Podlaskiej i Hrubieszowa. Obecnie potwierdzony tylko w okolicach Hrubieszowa, na zboczach doliny Bugu w Czumowie i Gródku. Liczebność populacji Znana populacja liczy kilkanaście – kilkadziesiąt osobników. Zagrożenia i wskazania ochronne Zagrożeniem jest zmiana warunków siedliskowych, czyli zarastanie muraw i ugorów, na których występuje. |
 |
Źródła informacji
Informacja ustna od:
Anna Cwener
Dane publikowane:
Cwener A., Sudnik-Wójcikowska B., 2012, „Rośliny kserotermiczne”, Multico Oficyna Wydawnicza, Warszawa, s. 180
Kaźmierczakowa R., Bloch-Orłowska J., Celka Z., Cwener A., Dajdok Z., Michalska-Hejduk D., Pawlikowski P., Szczęśniak E., Ziarnek K. 2016. Polska czerwona lista paprotników i roślin kwia-towych. Polish red list of pteridophytes and flowering plants. Ss. 44. Instytut Ochrony Przyrody Polskiej Akademii Nauk, Kraków.
red. Adam Jasiewicz, 1992. Flora Polski rośliny naczyniowe, Tom III. Instytut Botaniki PAN, Kraków.
https://atlas-roslin.pl/pelna/gatunki/Gypsophila_paniculata.htm
