Nazwa polska: wierzba lapońska
Nazwa łacińska: Salix lapponum L.
Rodzina: Saliceceae – wierzbowate
Status i ochrona prawna:
Kategoria zagrożenia na Lubelszczyźnie: EN
Kategoria zagrożenia w Polsce: CR
Ochrona prawna: ochrona ścisła
 |
Morfologia i biologia Mały krzew dorastający, w zależności od warunków do 1 – 2 metrów, bez rozłogów. Pędy powyginane, lśniące i ciemnobrązowe. Liście kształtu jajowatego i wydłużonego, z charakterystycznym białoszarym kutnerowatym owłosieniem z dwóch stron, które w miarę rozwoju liści pozostaje głównie na spodzie. Roślina dwupienna, kwiaty zebrane w kotki. Kotki żeńskie o przysadkach dwubarwnych; dołem jasnych, lub purpurowych, górą rdzawoczarnych. Kotki męskie dwubarwne, bez szypułek, wydłużone i zielonkawo owłosione. Owoc to okryta włoskami, pękająca klapami torebka. W klimacie umiarkowanym kwitnie w czerwcu i lipcu. Roślina owadopylna i miododajna. |
|
Siedlisko Gatunek ściśle związany z torfowiskami. Rośnie w miejscach wilgotnych, na błotnistych łąkach, podmokłych brzegach jezior i strumieni, obrzeżach torfowisk. Rozmieszczenie geograficzne Gatunek eurosyberyjski. Występuje w północnej i północno-wschodniej Europie, w górach Europy Środkowej i Południowej oraz na Syberii. Występowanie w Polsce i na Lubelszczyźnie Wierzba lapońska jest reliktem polodowcowym, stanowiska we wschodniej Polsce leżą przy południowo-zachodniej granicy zwartego zasięgu gatunku. W Polsce występuje na Pojezierzu Mazurskim, Nizinie Północnopodlaskiej, Polesiu i Roztoczu oraz w Karkonoszach. Z Lubelszczyzny podawany był z kilkudziesięciu stanowisk głównie z terenów Polesia Zachodniego i Wołyńskiego oraz z Roztocza (ATPOL, Urban, Wawer 2001). Obecnie potwierdzony na 5 stanowiskach, torfowiskach wokół jezior: Moszne, Karaśne, Długie, Bikcze i Lubowierzek (baza PPN, Pogorzelec i in. 2014 ). Liczebność populacji Rośnie najczęściej pojedynczo lub w małych skupieniach, niekiedy tworzy zwarte zarośla. Znane populacje liczą od kilku do ok 300 osobników (Pogorzelec 2014). Zagrożenia i wskazania ochronne Zagrożeniem dla gatunku jest osuszanie i eksploatacja torfowisk. Ponadto czyste formy gatunku są wypierane przez mieszańce, łatwo bowiem krzyżuje się z innymi gatunkami wierzb. Aby utrzymać istniejące stanowiska należy zaniechać wypasu, usuwać konkurencyjne gatunki krzewów oraz dbać o wysoki poziom wód gruntowych. |
 |
Źródła informacji
Urban, D.; Wawer, M. 2001. Salix lapponum L. i S. myrtilloides L. w okolicach Sobiboru na Pojezierzu Łęczyńsko-Wlodawskim. Ann. Univ. Mariae Curie-Skłodowska, 56: 83–93.
Pogorzelec, M. 2010. Salix lapponum L. (Downy willow) in stands under anthropopressure in the Łęczna-Włodawa Lakeland. Acta Agrobotanica 63:47–53.
Zając A., Zając. M. (eds.). 2001. Distribution Atlas of vascular plants in Poland. Nakładem Pracowni Chorologii Komputerowej Instytutu Botaniki Uniwersytetu Jagiellońskiego, Kraków.
Kaźmierczakowa R., Zarzycki K., Mirek Z. (red.) Polska Czerwona Księga Roślin. Paprotniki i rośliny kwiatowe. Kraków.
